case study: Jeden panel zamiast pięciu osobnych narzędzi. Case study firmy Euro Steel
Czytaj więcej
-13(3).png)
Tagi:
ai
Uczniowie w świecie sztucznej inteligencji, czyli między genialnym wsparciem a pułapką bezmyślności
Jeszcze niedawno wiedzę zdobywało się w bibliotekach, dziś wystarczy jedno polecenie i gotowa odpowiedź pojawia się w kilka sekund. Sztuczna inteligencja całkowicie zmienia sposób uczenia się – może przyspieszać rozwój, ale też prowadzić do bezrefleksyjnego kopiowania i utraty samodzielności. Kluczowe nie jest to, czy uczniowie korzystają z AI, ale jak to robią i czy traktują ją jako narzędzie, a nie zastępstwo myślenia.
Niektórzy z nas pamiętają czasy, gdzie wiedzę do wypracowań i zadań szkolnych zdobywało się tylko w książkach w bibliotece. Potem przyszły czasy, gdzie w domach obowiązkowe były przepastne Encyklopedie PWN, słowniki czy segregatory pełne Świata Wiedzy. Trochę później przyszło absolutne wybawienie dla każdego ucznia, czyli Wikipedia, która była jak Święty Graal dla dzieciaków odrabiających zadania domowe- serio, przepisywaliśmy do zeszytów słowo w słowo, nieraz po 2 kartki zeszytu, czując przy tym jakbyśmy wygrali w totka. Nie trzeba było długo czekać żeby ruszyła już istna lawina- tysiące stron www. z opracowaniami, gotowe teksty, masa wiedzy do zdobycia i wykorzystania wyszukana w kilka minut. ALE! No właśnie do tego momentu jest jeszcze "ale". Uczeń chcąc nie chcąc w jakimś stopniu musiał przesiać to co znalazł. Sprawdzić czy to opracowanie, które znalazł jest na temat, jeśli był bardziej ambitny i przepisywał wybiórczo rzeczy z wyszukanej strony to musiał ją przeczytać, wybrać to co istotne, musiał wpisać w wyszukiwarkę frazy i z wyświetlonych stron wybrać odpowiednie na dany temat, przejrzeć choć pobieżnie czy to co znalazł ma sens, czyli korzystał z tego co opracował ktoś inny, bardziej ambitny opracował sam na bazie stron ze specjalistyczną wiedzą, ale tak czy tak wymagało to od niego działania, skupienia, sprawdzenia i choć minimalnego wkładu intelektualnego w to co robił, a jak to wygląda dziś? Prompt, wyślij, kopiuj, wklej, drukuj. Dziękuję. Ale czy na pewno?
AI przyjaciel czy wróg
Jeszcze kilka lat temu sztuczna inteligencja była futurystyczną ciekawostką. Dziś jest po prostu codziennością. Z pomocą AI uczniowie piszą wypracowania, uczą się matematyki, ćwiczą języki, robią prezentacje, a nawet… zwierzają się z problemów. Czy to rewolucja edukacyjna? Owszem. Ale rewolucja ma swoją jasną i ciemną stronę. Badania z 2025 roku pokazują, że AI używana z głową i rozsądkiem może wzmocnić proces uczenia się. Nie chodzi o to, że robi coś za ucznia. Największa moc tkwi w tym, że może tłumaczyć trudne treści na wiele sposobów, dostoswanych do każdego indywidualnie, podsuwa przykłady, pozwala uczyć się w formie quizów, dialogów, filmów. W dyskusji o wpływie sztucznej inteligencji na edukację coraz częściej pojawia się model ISAR, opracowany w 2025 roku przez badaczy analizujących rzeczywiste zastosowania AI w szkołach. Model ten wyróżnia cztery sposoby, w jakie sztuczna inteligencja oddziałuje na proces uczenia się:
• I – Replacement (Zastępowanie)
• S – Supplementation (Uzupełnianie)
• A – Amplification (Wzmacnianie)
• R – Redefinition (Przekształcanie / Transformowanie)
Przyjrzyjmy się każdemu z aspektów.
Zastępowanie- to sytuacja, w której AI robi coś zamiast ucznia lub nauczyciela, np. generowanie gotowego wypracowania, rozwiązywanie zadań matematycznych bez udziału ucznia, tworzenie prezentacji „na klik” i wiele, wiele innych. To najbardziej ryzykowny sposób użycia AI, bo sprzyja bierności i spadkowi motywacji. Krótkotrwało oszczędza czas, ale długoterminowo hamuje rozwój umiejętności, może sprzyjać pułapce bezmyślności, gdzie uczeń nie uczy się, tylko kopiuje wynik.
Uzupełnianie- tu AI pełni rolę dodatkowego narzędzia, które wspiera proces edukacyjny, ale go nie zmienia. Służy, np. do szybkiego streszczenia tekstów, podsuwania dodatkowych przykładów i materiałów, sprawdzania prostych tekstów itp. Dzięki takim działaniom uczeń może zwiększyć efektywność nauki, poprawić wygodę pracy, nadal jednak nie prowadzi do głębokiej zmiany sposobu uczenia się. Ten efekt jest pozytywny, ale nie przełomowy.
Wzmacnianie- w tym działaniu AI wzmacnia indywidualne możliwości ucznia, nie wykonując pracy za niego. Chodzi, np. o tłumaczenie trudnych treści na różne sposoby (prościej, obrazowo, przykładami), dostosowywanie tempa nauki zagadnienia do ucznia, zadawanie pytań pomocniczych rozwijających myślenie czy choćby podsyłanie materiałów adekwatnych do poziomu i systematyzujących wiedzę. W takim użyciu AI uczeń zwiększa swoją motywację i zaangażowanie, ponieważ nauka jest dla niego przyjemniejsza, przyspiesza proces uczenia się. Mówimy tu także o rozwijaniu samodzielności i kompetencji metapoznawczych oraz ułatwieniu tematów trudnych w przyswajaniu. Właśnie takie wykorzystanie AI „dodaje odwagi” w mierzeniu się z trudnymi zadaniami, zamiast omijaniu ich.
Przekształcanie- to etap, w którym AI zmienia naturę samego procesu edukacyjnego, tworząc zupełnie nowe możliwości, np. uczenie się „po swojemu” przez quizy, dialogi, symulacje, interaktywne ćwiczenia albo daje personalizowane ścieżki nauki, projektowane w czasie rzeczywistym na podstawie postępów. AI występuje tutaj jako partner do treningu umiejętności (np. rozmowy, debaty, analizy danych). Nauka staje się bardziej angażująca, kreatywna i elastyczna, rośnie autonomia i poczucie wpływu na własną edukację. Ten efekt oznacza, że AI nie tylko pomaga w nauce, ale daje nowe możliwości.
To te dwa ostatnie- wzmacnianie i przekształcanie przynoszą najwięcej korzyści. Nie są bierne, a proaktywne w dążeniu do wiedzi i jej przyswajaniu. Jednak sama technologia niczego nie rozwiązuje i nie gwarantuje, to jak jest wdrażana, tłumaczona uczniom i używana przez nich jest kluczowe
Kiedy pomoc zamienia się w pułapkę
Dlaczego Wzmacnianie i Przekształcanie są najcenniejsze? Ponieważ budują umiejętności, a nie zastępują. Wspierają głębokie uczenie się, a nie tworzą skrótów, pozwalają wykorzytać AI jako partnera, a nie maszynę do rozwiązywania zadań. W praktyce oznacza to, że mądrze używana AI nie wyręcza, tylko umożliwia więcej. Jednak wraz z rosnącą popularnością AI pojawia się zjawisko zwane „cognitive offloading”, czyli przerzucanie wysiłku myślowego na technologię. Czyli mówiąc prościej „Po co myśleć, skoro AI zrobi to za mnie?”, a to już poważne zagrożenie. Niestety przez "ślepe" korzystanie z AI uczniowie mogą tracić zdolność samodzielnego rozwiązywania problemów, wzmacniać niektóre błędy poznawcze (model dopasowuje się do użytkownika zamiast go korygować), prowadzić do spadku krytycznego myślenia i zdolności analizy. Warto poruszyć też podstawową kwestię, że uczniowe używają AI "na czuja", nie mając pojęcia, że wszechwiedzący czat, bardzo często generuje zwyczajnie bzdury i bełkot, który powinni sprawdzić. Generując pseudonaukowe wywody, podając szumnie brzmiące definicje, cytując nieistniejących badaczy sprawia wrażenie absolutnie genialnego i wszechwiedzącego źródła wiedzy, ale niestety rzeczywistość jest zupełnie inna. Każda informacja podana przez czat powinna być traktowana jaka punkt wyjścia, czy wskazówkę, powinna być sprawdzona. Czat zawsze, ale to zawsze, odpowie jako specjalista w danej dziedzinie, nawet jeśli cały wywód zwyczajnie zmyśli. To w odbiorcy jego treści powinno być to ogniwo poddające w wątpliwość i sprawdzającej wiarygodność wyników jakie nam przedstawia. Czy czat zawsze się myli? Nie. Czy zawsze ma rację? Nie. Bardzo ważny jest również prompt jaki czat dostaje. Dobrze skonstruowany prompt daje większą pewność, że czat będzie zachowywał się tak jak oczekujemy i podążał modelem, którego oczekujemy. Przez słaby prompt możemy błądzić i nie osiągnąć tego czego byśmy oczekiwali, możemy powielać błędy.
Badania
Poniżej kilka zebranych badań dotyczących relacji A/Uczeń.
-
CDT Raport 2025: "Schools’ Embrace of AI Connected to Increased Risks" -Ankieta 1030 uczniów, 1018 rodziców, 806 nauczycieli (USA).
- Wyniki: 86% młodzieży używa AI w szkole (wzrost o 16% r/r). 50% czuje się mniej związanych z nauczycielami; 61% rodziców obawia osłabienia krytycznego myślenia. Dzieci częściej izolują się społecznie (nauczyciele zauważają spadek interakcji rówieśniczych).
-
MIT Media Lab 2025: "Your Brain on ChatGPT" - Badanie 54 osób (18-39 lat), pisanie esejów z/bez AI.
- Wyniki: Użycie AI osłabia poczucie własności pracy, prowadzi do "cognitive debt" (lenistwo poznawcze), spadek kreatywności o 20-30%, podatność na manipulację.
-
APA 2025: "AI's Impact on Children's Social and Cognitive Development"
- Wyniki: 70% nastolatków używa AI do emocjonalnego wsparcia; 43% czuje więź z chatbotami, osłabienie empatii i relacji rówieśniczych, ale też wsparcie dla izolowanych dzieci (np. poprawa nastroju o 15-20%).
-
Literacy Trust 2024/2025: "Children, Young People and Teachers' Use of Generative AI" - Ankieta 13-18 lat (UK).
- Wyniki: 77% młodzieży używa GenAI (wzrost z 37% w 2023); 20% kopiuje bez weryfikacji, co osłabia krytyczne myślenie, ale 56% lepiej rozumie koncepcje, 39% poprawia pisanie.
Czy uczeń powinien korzystać z AI?
Czy zatem powinniśmy uczniom korzystać z narzędzi AI? Tak, ale z głową. Sztuczna inteligencja nie powinna być traktowana jako maszyna do odrabiania lekcji, wyrocznia czy najlepszy przyjaciel. Powinna być asystentem, środkiem do eksplorowania świata, źródłem inspiracji, pomocą naukową. AI to potężne narzędzie, które może wyrównać szanse edukacyjne, wzmacniać kreatywność, pomagać uczniom ze specjalnymi potrzebami czy rozwijać umiejętności XXI wieku, ale może też obniżyć zdolność samodzielnego myślenia, zwiększyć samotność i izolację, zaburzyć relacje, stworzyć fałszywe poczucie kompetencji. Najważniejsze jest, by szkoły nie udawały, że AI nie istnieje. Powinny tworzyć jasne zasady współpracy uczeń–AI, tak jak kiedyś tworzono zasady dotyczące komputerów, Internetu czy telefonów. Przyszłość edukacji nie zależy od tego, czy będziemy używać AI, bo to się już dzieje. Przyszłość zależy od tego, jak będziemy jej używać. Nie powinniśmy karać za używanie AI, ale uczyć, jak jej używać mądrze. Powinniśmy nauczyć dzieci, że AI nie jest odpowiedzią, ale narzędziem do odnajdywania odpowiedzi.
Oceń blog:
Czas czytania: 13 min
Data: 23.06.2026
Terminarz
prev
next
Lista najbliższych webinariów
25.06.2026
10:00 [ON-DEMAND] OXARI ITSM w praktyce – Service Desk, CMDB i automatyzacja procesów IT w jednej platformie PREMIERA 17.06.2026
[ON-DEMAND] OXARI ITSM w praktyce – Service Desk, CMDB i automatyzacja procesów IT w jednej platformie PREMIERA 17.06.2026
29.06.2026
10:00 PODCAST Włam się w Temat - Scroll, hejt, uzależnienie - dlaczego dzieci potrzebują cyfrowej ochrony? Gość: Mikołaj Sołtysik PREMIERA 29.06.2026
PODCAST Włam się w Temat - Scroll, hejt, uzależnienie - dlaczego dzieci potrzebują cyfrowej ochrony? Gość: Mikołaj Sołtysik PREMIERA 29.06.2026
22.09.2026
10:00 Szkolenie: cyberbezpieczeństwo dla pracowników biurowych
Szkolenie: cyberbezpieczeństwo dla pracowników biurowych
24.11.2026
09:00 Autoryzowane szkolenie dotyczące konfiguracji i administracji rozwiązaniami WatchGuard
Autoryzowane szkolenie dotyczące konfiguracji i administracji rozwiązaniami WatchGuard
Chcesz wiedzieć więcej? Zapisz się na Newsletter i otrzymuj najnowsze informacje
Zobacz inne wpisy
Wiedza i świadomość na temat aktualnych cyberzagrożeń to podstawa dobrej taktyki bezpieczeństwa. Chcesz być na bieżąco z wydarzeniami ze świata cybersecurity? A może szukasz wskazówek jak zapewnić wyższy poziom cyberbezpieczeństwa w swojej firmie? Chcesz poznać topowe rozwiązania? Dobrze trafiłeś.
-10(1).png)
Endpoint Detection and Response (EDR)
-9(1).png)
Next Generation Firewall (NGFW)
-5(1).png)
Managed Detection and Response (MDR)
WatchGuard MDR - co to jest i który wariant wybrać?
Czytaj więcej
-4(1).png)
Endpoint Detection and Response (EDR)
Usługi i szkolenia
-12.png)
1Security: Widoczność i kontrola Microsoft365
Microsoft 365 rozwija się każdego dnia - nowe zespoły, goście i udostępnienia pojawiają się szybciej, niż da się je kontrolować. Każdy z nich to potencjalne wejście dla nieautoryzowanego dostępu. Wrażliwe dane krążą po środowisku bez nadzoru, a Copilot może zobaczyć więcej, niż powinien. Brak pełnej widoczności to dziś nie tylko ryzyko, to prowokowanie incydentu.
141.14 PLN
Zobacz więcej